Van een ik-verhaal naar een wij-verhaal

Veel sprekers hoor ik zeggen; “als er maar interactie op gang komt dan loopt mijn presentatie wel. Dan voel ik me niet zo in mijn eentje staan en heb ik minder last van zenuwen.” Dat effect begrijp ik. Een grote bron van ontspanning zit inderdaad in het het contact met je publiek. Echter een presentatie is nooit een aaneengesloten discussie of een doorlopende vraag- en antwoordronde. Dit artikel gaat over hoe je snel en effectief bij aanvang dat gevoel van interactie en contact kunt krijgen zonder daadwerkelijk in gesprek te zijn met je publiek.

“Bestook me a.u.b. met vragen, anders sta ik zo’n monoloog te houden!”
Zo opende een woordvoerster van een bedrijf onlangs een seminar. Het publiek was verward en de spreekster vervolgde de weg die ze zelf had geplaveid; een monoloog! Het resultaat was er ook naar; een afwachtend publiek dat niet gemotiveerd was om te luisteren. Zo’n moeizame start herstel je niet makkelijk.

Hoe ontstaat dat nou, zo’n ‘eilandgevoel’? Dat komt omdat er iets ontbreekt aan hoe je voor de groep staat en hoe je je publiek benadert. Vooral aan het begin van een speech is het nodig om een brug te slaan tussen jou en het publiek. Hoe kun je dat doen?

1)Allereerst is het van belang om aanwezig te zijn. Nu zul je misschien denken ‘maar ik sta er toch gewoon?’. Er is echter een wezenlijk verschil tussen er staan en aanwezig zijn. Aanwezig ben je als je je aandacht ook echt beschikbaar stelt aan alle aanwezigen. Dat betekent dat je open staat voor contact en met een positieve intentie naar je toehoorders kijkt.

Dat kan alleen als je daar je rust voor neemt. Als je snel het podium op rent of druk met papieren of apparatuur bent, ben je niet aanwezig. Als je losbarst met een grap of ‘Goedemorgen, ik ga iets vertellen over…..!’, ben je niet aanwezig!
Aanwezig ben je als je de rust neemt om eerst het contact -als vanzelf- te laten ontstaan; door in een moment van stilte enkele mensen aan te kijken. Dit is echt een hele belangrijke stap om instant te kunnen aansluiten!

2)Om echt de kloof te dichten en je publiek te motiveren om met je mee te gaan kun je nog iets doen. Je kunt in je openingsfase duidelijk maken dat je gaat antwoorden op een vraag of probleem dat leeft bij je publiek. De mensen die naar jou komen luisteren willen zich bevestigd voelen. Ze willen erkend worden in hun probleem of behoefte.

Er moet een soort verlangen ontstaan om meer van je te horen.
Ze willen voor zichzelf vaststellen dat ze er goed aan doen om daarom aandacht te schenken aan jouw verhaal.
“Aan het eind van deze presentatie heeft u geleerd wat u kunt doen als uw peuter grenzen blijft overschrijden.” Of “Ik nodig u uit om samen met mij stil te staan bij de betekenis van dit onderzoek en te ontdekken waarom dit onderzoek het verschil gaat maken.”

3)Tenslotte kun je letterlijk WIJ en U/Jij-taal gebruiken in plaats van IK-taal om een brug te slaan.
Dat kan in de vorm van een (retorische) vraag waar niet direct een verbale reactie op hoeft te volgen, maar een andere; bijvoorbeeld een hand opsteken. “Wie van u heeft wel eens moeite met het vinden van een sterke opening bij presenteren?” In plaats van “Ik heet Elvin en ik ga het hebben over openingen bij speeches.”
“Wie van jullie heeft er al meer dan 50 connecties op LinkedIn?” In plaats van “Ik ben online netwerkexpert en ik ga iets vertellen over linken met mensen.”

U/jij-taal kan ook in de vorm van een vraag die de toehoorder alleen in gedachten een antwoord laat formuleren. Bijvoorbeeld “Herkent u zo’n situatie waarin iedereen een lotje krijgt en uitgerekend uw hand wordt overgeslagen?”. Of “Geloof je dat je een topinkomen kunt verdienen als je niet jouw boodschap voor groot publiek kunt overbrengen?” Op deze manier raakt de toehoorder vanzelf betrokken.

Het is van essentieel belang dat je zowel energetisch (aandacht) als inhoudelijk aansluit bij je publiek. Dan kom je van een ik-verhaal in een wij-verhaal. Voor meer gemak, effect en plezier bij spreken en presenteren.

Je reactie op dit artikel is welkom.


8 reacties op Van een ik-verhaal naar een wij-verhaal

  1. Hallo Lianne,

    Wat een helder en aansprekend artikel! Dankjewel.

    Het roept bij mij ook herkenning op vanuit mijn vak. Aansluiten bij je publiek, daar draait het allemaal om: of je nu spreekt of schrijft. En ook in een presentatie doe je dat door aan te sluiten bij een emotie, gevoel of ervaring die je publiek herkent. Dat is bij schrijven ook zo. Jouw artikel is daar een mooi voorbeeld van!

    Veel groeten,

    Suzanne Meijles
    ProTaal
    helpt zelfstandige ondernemers zélf overtuigende teksten te schrijven waar ze meer klanten mee werven

  2. Hoi Lianne,

    Wat een goed artikel weer. Mooi hoe jij het belang van energetisch aansluiten (of afstemmen) op je de groep uitlegt, en hoe je dat combineert met tips om inhoudelijk aan te sluiten op je publiek.

    Complimenten!

    hartelijke groet,

    Brigitte

  3. Hoi Lianne,

    Goede tips. Ik krijg meteen ideeën wat ik de deelnemers bij het begin kan vragen bij mijn workshop volgende week. Deze tips komen dus voor mij precies op het goede moment.

    Bedankt, Welmoet

  4. Erno Hannink zegt:

    Goed artikel Lianne. De tips kan ik gelijk morgenavond en volgende week toepassen. Ik zie het al voor me.

    Dank je wel.

  5. Barbara zegt:

    Hi Lianne,
    Wat een goede uitleg geef je aan de angst van ‘spreken voor publiek’. Het doet mij meteen denken aan de uitleg die ik kreeg tijdens mijn lerarenopleiding.
    Maak je leerlingen (in jouw voorbeeld: publiek) medeverantwoordelijk voor het slagen van de les (lees: presentatie). Dit was voor mij het inzicht dat ik nodig had om voor de klas minder strijd met mezelf te leveren en mijn aandacht te richten op de leerlingen.
    (Niet dat ik het leuk vond om les te geven, integendeel…) Je hebt me trouwens nu inspiratie gegeven voor een nieuwe blog :-)
    Hartelijk gegroet,
    Barbara

  6. Zeer bedankt voor al die mooie reacties op mijn blog!

    @Suzanne; helemaal mee eens, aansluiting is essentieel om die ander met je mee te krijgen. Ik vind dat zelf in tekst veel moeilijker dan met spreken (ieder zijn/haar vak), daarom fijn om van juist van jou zo’n reactie te krijgen!
    @Brigitte; dank voor je compliment, doet me oprecht goed!
    @Welmoet en @Erno; succes ermee! Graag gedaan.
    @Barbara; het is inderdaad niet een ‘moeten’ van de spreker alleen. Ieder heeft zijn bijdrage in het geheel. Die ‘strijd’ die je noemt hoor ik ook vaker van deelnemers/klanten. Dank voor dat herkenningspunt!

    Met een hartelijke groet,
    Lianne

  7. Hallo Lianne,

    Alweer een goed artikel van jou!
    Wil alleen op punt 3 iets aanvullen. Wanneer een spreker meteen start met een interactie met het publiek puur omdat hij /zij dan zelf kan ontspannen, kan dat ook behoorlijk misgaan. Ik ben van mening dat een publiek de spreker wel wil helpen door te reageren maar dat de spreker dat eerst moet ‘verdienen’. Wanneer je eerste woorden meteen een vraag zijn, is er een grote kans dat het publiek juist op slot gaat waardoor de spreker dan juist op een eiland komt te staan. Ik adviseer daarom pas te beginnen met een interactie nadat je zelf verantwoordelijkheid hebt genomen voor je ‘eilandgevoel’ door zo moedig te zijn om jezelf (met je kwetsbaarheid) neer te zetten. Inderdaad door ‘aanwezig’ te zijn. Daarna kan je het publiek heus betrekken maar dat doe je dan niet meer om je eigen kwetsbaarheid ‘op te lossen’ maar gewoon om verbinding te maken.
    Ben je het me me eens of denk je er anders over?

    Groeten,

    Arold

  8. Hallo Arold!

    Dank voor je reactie, jouw kijk en het aanreiken van een interessant discussiepunt!

    Ik ben het helemaal met je eens dat je eerst gaat voor de verbinding. Ik voel minder voor je idee dat je als spreker support van je publiek ‘moet’ ‘verdienen’. Moeten en dingen doen staan volle aanwezigheid m.i. in de weg. Het verschil tussen ZIJN en DOEN.
    Daar bedoel ik ook mee; ieder heeft zijn aandeel. Zowel publiek als spreker.
    Mijn uitgangspunt is dat publiek doorgaans een positieve intentie heeft (toehoorders willen ook dat het een goede presentatie wordt). Als een spreker bij het eerste begin zijn aandacht middels ‘luisterende ogen’ beschikbaar stelt en een positieve intentie heeft -als het kan in een moment met niets/stilte- dan ontstaat verbinding vanzelf. Kwetsbaarder of ‘bloter’ zoals mijn klanten wel eens zeggen, is er bijna niet. Een soort ‘Zijn met Niets’. Maar iemand die met zo’n stilte kan zijn, ervaart een soort ‘instant contact’ /’instant rapport’.

    Vanuit dat startpunt, kan een vraag aan publiek m.i. wel. Als je als spreker je positieve intentie laat zien, voelt het publiek zich ook niet ‘verplicht’ om te antwoorden of iets anders te ‘moeten’. Wat er wel vaak gebeurt, is dat toehoorders op onbewust niveau eigenlijk al meedoen!

    Het artikel is overigens niet bedoeld om allerlei soorten openingen te behandelen (daar kunnen we denk ik een heel e-book over schrijven) maar om mensen een praktische handreiking te doen die in de praktijk dit proces van overbruggen willen versnellen.

    ‘Jezelf in alle kwetsbaarheid neerzetten’ zoals je zegt vind ik in zijn algemeenheid een belangrijke factor om te binden en te boeien. Ik denk dat je daarmee ook doelt op (persoonlijke) verhalen en metaforen? Uit rollen stappen?
    Het inspireert mij in ieder geval weer voor nieuwe artikelen.

    Nogmaals zeer bedankt en blijf geïnteresseerd naar jouw ervaringen en visies!
    Hartelijke groet,

    Lianne