Vergeten wat je wilde zeggen?

Je staat onder de douche. De ochtend voor een belangrijke presentatie. Je hebt je goed voorbereid en je draait een generale repetitie af. Er komen fantastische zinnen uit je mond en je voelt je blij met hoe je klinkt. Echter, tijdens de presentatie komen die mooie woorden niet over je lippen. Je kunt je helemaal niet meer herinneren hoe die prachtige zinnen ook alweer liepen en dat ene punt, met die magische woorden die je geoefend had, maak je niet.

Herken je dit? Herken je ook de irritatie achteraf over hoe mooi het had kunnen zijn en wat je nog allemaal wilde zeggen, maar niet gezegd is?
Ik, als geboren perfectionist, had het regelmatig. Ik ging nog beter mijn best doen om de juiste zinnen te bedenken en leerde ze dan uit mijn hoofd. Maar mijn presentatie werd daardoor alleen maar killer, saaier en moeizamer.

Pas jaren later leerde ik hoe dat makkelijker en beter kan. Ik ontdekte met welke paradox ik me al die tijd had beziggehouden. Puur het inzicht daarin gaf me direct perspectief om het anders te gaan doen.

Als je namelijk van tevoren prachtige en gepolijste zinnen ontwerpt, schep je voor jezelf de voorwaarden om te gaan vergeten! Het gaat tijdens je presentatie namelijk nooit (!) zoals je van tevoren bedenkt en je eisenpakket (met name aan jezelf) stijgt naarmate je meer ‘programmeert’. Je acceptatiegraad voor jezelf en je imperfecties daalt en dat geeft frustratie achteraf. Ook als er iets misloopt dat niets met woorden te maken heeft!

Het zijn met name de gehechtheid aan je mooie creaties en het geloof dat het dan pas ‘goed’ is wat je doet, die je ruimte sterk beperken. Er blijft minder ruimte voor de woorden die in het moment en ‘on the spot’ vanzelf kunnen ontstaan. Je ‘mooie zin willen zeggen’ maakt ook dat je jezelf blijft dwingen in je geheugen te graven, omdat het zo en zo gezegd moet worden. De beste boodschap lever je echter als je jezelf toestaat om echt en eenvoudig te zijn. Natuurlijk heb je wel een goede structuur en ideeën over de inhoud nodig om je doel te kunnen bereiken. Uiteindelijk wil je wel je idee, dienst of product ‘verkopen’ met je verhaal. Maar uitgedokterde zinnen heb je niet nodig om een goede en professionele presentatie neer te zetten.

Wat kun je nu al doen om hiermee aan de slag te gaan? Ik geef je alvast drie tips;

1) Accepteren dat je net als in een gesprek met iemand niet van tevoren hoeft te weten wat je precies gaat zeggen. Als je bij vrienden verslag doet van je vakantie bedenk je ook niet van tevoren dat je wel alle bezienswaardigheden genoemd moet hebben om een indruk te geven. Laat staan met gestileerde zinnen. Voor sommigen kan het ook helpen om de aanname los te laten dat een ‘professionele presentatie moet bestaan uit mooie woorden of gevatte zinnen’.

2) Bij de voorbereiding bepalen wat je in hoofdlijnen gaat vertellen, [“het verhaal van Herbert die alle tekst uitschreef”] maar niet het hoe uitwerken of uitschrijven. [“Herbert is een ervaren spreker die bij elke presentatie al weken ….”]

3) Op je cue-card gebruik je alleen steekwoorden die de aftrap geven van een verhaal [Herbert]. Een cue-card is een spiekbriefje dat maximaal de grootte heeft van een ansichtkaart. Heb je meer nodig, gebruik dan alleen ‘chunks’ (stukken of happen) uit je verhaal, geen zinnen (Herbert – alle tekst – draad kwijt).

Probeer ook eens het volgende; in plaats van steekwoorden op je cue-card een plaatje, symbool of tekeningetje gebruiken. Dus beelden en geen woorden; dan dwing je jezelf om tijdens de presentatie je verhaal te vertellen in het moment zoals alleen jij dat kunt vertellen.

Kortom; de beste taal heb je al in huis. Natuurlijk is een onderliggende structuur van belang en kun je kort geheugensteuntjes meenemen, maar presentaties uitwerken tot op het niveau van zinnen is niet nodig.
‘Keep it simple’ en ga voor moeiteloosheid.

Je reactie op dit artikel lees ik graag hieronder.


9 reacties op Vergeten wat je wilde zeggen?

  1. leuk artikel Lianne. Ik dacht even dat je het nog zou hebben over mindmapping en hoe je het verhaal in de ruimte zet met A4-tjes zodat je beter kunt memoriseren, maar ik neem aan dat je dat bewaart voor belangstellenden die nog dieper op dit onderwerp willen ingaan ;-))) Groetjes Katrien

  2. Hee Lianne,
    Wat een goed verhaal en erg herkenbaar.
    Ik ben vooral goed in het (ja onder de douche) van te voren allerlei mooie zinnen bedenken en die dan weer vergeten. Of alles uitschrijven en zo’n beetje oplezen. Vreselijk en dan met het zweet in je handen daar staan, ook al is het voor een kleine groep.
    Dus dank voor deze geweldige tips. Ik krijg zo meer geloof in mijn eigen manier van spreken!
    tot gauw?
    groeten Lorraine Simoons

  3. Esther zegt:

    Beste Lianne,
    Dank voor je verhaal! Het komt toch allemaal neer op “vertrouwen in jezelf” en dat het op dat moment goed is, zoals het is.
    Wel een portie “lef” nodig!
    Doet me denken aan een workshop “clownerie” die ik een keer volgde. Je wist niet wat er op dat moment voor voorwerp lag, maar moest er dus 5 activtieiten mee verzinnen en dit (zonder woorden) delen met het publiek. Ontzettend leuk en leerzaam om te doen.
    Het komt neer op “leeg” zijn en dan wel zien wat er opborrelt.
    Met groet,
    Esther

  4. Hoi Lianne,

    Wat ik zo knap vind aan jouw stijl is dat je de dingen/gevoelens zo precies kan benoemen. Daarbij lever je de handvatten om er ook daadwerkelijk mee aan de slag te gaan.
    Ik geef regelmatig workshops en houd ik dus ook “presentaties” voor een groep (klein en groot). Ik herken veel in wat jij schrijft en krijg dus een bevestiging van mijn gevoel voor presenteren. Als je (echt!!!) gelooft in jezelf, komt het er echt ook uit op het moment dat je presenteert!
    Hartelijke groeten,
    Maggy Bloem-Evers

  5. Catja zegt:

    Hallo Lianne,

    Goed stuk (ook van Herbert ;-)). Vooral de zin ‘Dus beelden en geen woorden’op je cue-card sprak me erg aan. Als beeldenker is dat de manier om herinnerd te worden aan wat je wilt gaan zeggen.

    Dank voor o.a. dit punt en ik ga het zeker meer op die manier toepassen.

    Groet,
    Catja

  6. Yolanthe zegt:

    Hallo Lianne,

    Met veel belangstelling je verhaal gelezen en ik concludeer dat ik hier anders over denk.
    Ik vind het juist belangrijk om de tekst van je verhaal helemaal uit te schrijven.
    Als je dan hardop gaat lezen vallen de lange zinnen, moeilijke woorden en ingewikkelde (schrijftaal) constructies meteen op.
    Dus je gaat aan je tekst slijpen. Kortere zinnen maken, andere woorden kiezen.
    En met de nieuwe tekst ga je dan oefenen.
    Wanneer je dat doet kom je vanzelf op scherpere, beeldende taal totdat je tenslotte een goed tekst hebt die je kan ga vertellen. (zie ook mijn interview met Erno Hannink op RegioZZP)
    Die ga je leren. Ja uit je hoofd.

    Dat wil niet zeggen dat je die vervolgens uit je hoofd gaat opdreunen maar je hebt op die manier wel je verhaal helemaal in je hoofd zitten.
    Hiermee maak je meteen een eind aan de vele stop en vulwoorden die een ‘spontaan’ verhaal zo vaak ontsieren en die dat verhaal ontkrachten. Veel mensen worden afgeleid door veelvuldig gebruik van ah en uhm. Ik ga dan zitten turven hoe vaak iemand een vulwoord gebruikt.
    Als je een goed verhaal in je hoofd hebt dan kan je vrij en zonder zenuwen voor een groep gaan staan. Je weet precies wat je gaat zeggen. Je kan ook makkelijk variëren, sommige punten laten vallen als dat nodig is.
    Deze aanpak kost tijd en veel oefenen, maar zoals je weet ‘practice makes perfect’ (en perfect hoeft het niet eens te zijn ;-)
    Bovendien wordt het steeds makkelijker om je eigen tekst te leren, 10 – 15 min is zeker mogelijk.
    Daarna kun je dan gaan werken aan alle andere facetten die deel uitmaken van een goed verhaal.
    Wordt het een langer verhaal dan moet je het eigenlijk inkorten want zoals we allebei wel vinden, hoe korter, hoe krachtiger.

    Gefeliciteerd met je eigen ruimte. Heerlijk,geen gedoe meer met offertes (zucht)

    Hartelijke groet,
    Yolanthe

  7. Dank allemaal voor jullie hartelijke reacties!
    Leuk om via mijn blog in gesprek te zijn met jullie

    @Katrien; inderdaad er is nog meer te leren over hoe je je verhaal en je structuur makkelijker onthoudt!
    @Lorraine; dank voor het berichten over je herkenning en tips geef ik graag!
    @Esther; helemaal mee eens, jij weet precies waar het over gaat. Dat vraagt inderdaad moed en gelukkig maak je meteen melding over wat voor ‘plezier’ het ook kan brengen om met ‘niets’ te zijn.
    @Maggy; dank voor je compliment; exact, vertrouwen in jezelf is de sleutel – ook diep van binnen.
    @Catja; dank je wel; je kunt jezelf nog enorm verrassen met je eigen beelden :-)

    Hartelijke groet,
    Lianne

  8. (@Yolanthe jouw post is niet vanzelf gepubliceerd, vandaar nog mijn reactie hieronder)
    Dag Yolanthe,

    Dank voor je uitgebreide reactie. Leuk dat je je visie aanreikt!
    Wat mij betreft zijn er altijd meer wegen die naar Rome leiden.
    Ik begrijp jouw werkwijze en kan zeker voor een aantal mensen werken.
    Het gaat naar mijn mening net iets te veel voorbij aan de kwaliteiten die iemand van nature
    al heeft al spreker.

    Zo komt voor mij het gebruik van stopwoorden voort uit een onderliggende
    spanning die ‘opgelost’ wordt door uhm’s in te zetten.
    Door te werken aan die spanning in plaats van de zinnen eerst uit te werken
    valt dit euvel m.i. met veel minder moeite weg (ook voor toekomstige speeches)
    Je hoeft minder uit je hoofd te leren en het laat meer ruimte voor de innerlijke spreker
    die er al is. Puur het verhaal in je hoofd hebben zorgt er wel voor dat iemand zich er ‘klaar
    voor voelt’ maar het haalt m.i. de oorzaak van de angst niet weg.

    Het is overigens zeker niet zo dat ik nooit met een klant op zinnen oefen.
    Bij hardnekkige problemen (zinnen niet afmaken- niet met punten spreken)
    pas ook ik dat toe.
    En precies ‘perfect’ hoeft het zeker niet te zijn!

    Nogmaals dank voor je reactie.
    Hartelijke groet,
    Lianne

  9. Claudia zegt:

    Hoi Lianne,

    geweldig artikel en meteen een schot in de roos! Ook ik schrijf teveel op en vergeet de mooiste zinnen en voorbeelden te noemen omdat het toch anders gaat dan ik had “gepland” En daar heb je het al. Zeker omdat ik van nature juist het beste presteer en profileer als ik mijn intuïte volg. Weliswaar onderbouwd met wat ik weet, maar het leek alsof ik bij een presentatie me anders moest gaan gedragen. Raar maar waar.
    Nu ik je artikel heb gelezen valt het kwartje direct: “intuïtief presenteren” noem ik het maar even. Ik heb echt geen idee of het al bestaat, maar dit was wat er bij mij opkwam. Dit is ook wat ik tegen mezelf zeg: “Claudia, je bent visueel ingesteld, maak gebruik van plaatjes, beelden of “films”die je voor je ziet, maak gebruik van verhalen en bovenal : je intuïtie!” Ik heb net ook je volgende artikel gelezen en in combinatie met deze, is het plaatje weer compleet “:-) Thanks Lianne, you made my day! :-)