Vijf manieren om spreekangst te verminderen

Bijna iedereen vindt het spannend om in de schijnwerpers te staan. Spreekangst komt erg vaak voor. Veel mensen stoppen veel tijd en energie aan het onder controle krijgen van die spanning. Ik ken het uit eigen ervaring. Ik heb een lange weg afgelegd, maar inmiddels sta ik ontspannen voor een groep. Presenteren doe ik nu met veel plezier.

Ik heb ontdekt dat die ontspanning in een aantal principes schuilt
die iedereen kan toepassen. Daarom vertel ik je hier graag hoe je die
spreekspanning kunt verminderen.

1) De eerste belangrijke stap is het gevecht met de angst staken. Spreekangst is namelijk niet iets dat je onder controle kunt krijgen.
Focussen op je wens tot controle van de spreekangst geeft het tegenovergestelde. Je raakt verlamd! Accepteer de angst en spanning en laat dat zo zijn. Vecht niet tegen de angst. Pas dan kun je je focus verleggen.

Richt je aandacht vervolgens op de relatie met je toehoorders en blijf aanwezig met je aandacht in het ‘hier en nu’. De kunst is om welgemeend en met ontspannen, neutrale ogen beschikbaar te zijn voor telkens één iemand uit je publiek… zonder heel erg je best te doen. Zo verlies je namelijk ook niet jezelf in de ogen van een ander. Houd dit ’beschikbaar zijn’ per individu uit je publiek een paar seconden vast. Dit kun je ook al oefenen in een kleinere setting, bijvoorbeeld als je in een klein groepje met mensen staat te kletsen op een verjaardag. Als je dit doet, zul je merken dat er meteen meer rust en ontspanning over je heen komt en dat angstgevoelens verdwijnen.

2) Verder is het van belang te onderzoeken welke gedachten en beelden je hebt over presenteren. Iemand met spreekangst heeft vaak ideeën en beelden over presenteren en publiek die niet kloppen met de werkelijkheid. Het effect daarvan is dat je daarmee je eigen ervaringen koppelt aan angstige gevoelens. Deze beelden liggen vaak bewust of onbewust ergens op de lijn tussen de volgende 2 uiterste ‘nachtmerries’:
1) De complete black-out. Je bent verlamd en sprakeloos. Je weet niet wat te doen. Er valt
een oneindige stilte en uiteindelijk zie je het publiek vertrekken…
2) Je toehoorders zijn geen prettige, nieuwsgierige en goedwillende luisteraars, maar
afkeurende, vingerwijzende familieleden of oude bekenden die je uitlachen en belachelijk maken…
Herken je hier iets uit of heb je zelf andere angstige beelden?

Het goede nieuws is; ze hebben niets met de werkelijkheid te maken! Formuleer zo’n beeld maar eens voor jezelf hardop en zie het onder ogen. Vaak verdwijnt dan al een deel van het gevaar.
Je kunt ze verder ombuigen door ze te vervangen door ondersteunende en reële ideeën. Bespreek met iemand die je vertrouwt maar eens in detail welk mentaal plaatje jij hebt over presenteren. Beoordeel samen eens of er niet reëlere en meer ondersteunende ideeën zijn die je kunt gaan gebruiken.
Zo zie ik zelf het houden van een presentatie als een kansrijke nieuwe ontmoeting met mensen. Voel maar eens na wat zo’n gedachte brengt.

3) Er bestaat bij velen een verband tussen toenemende spreekervaring en afnemende spreekangst. Hoe vaker je het doet, des te minder de spanning en andersom. Het is dus zaak om in actie te komen als je aan het vermijden slaat. (“Ach, doe jij die presentatie maar, jij bent daar veel beter in dan ik”) Je kunt nu al beginnen met het afleren van je angstgedrag door het nemen van een klein stapje, bijvoorbeeld een keer een toast uitbrengen op een jubilaris of voor een gezelschap een praktische mededeling doen over een auto die fout geparkeerd staat. De angst kun je niet overwinnen, maar wel jezelf. Dat goede gevoel over die eerste stappen geeft moed voor verdere acties.

4) Als je in de situatie komt dat je gaat presenteren en je voelt je zenuwachtig; uit je gevoel met woorden. Zeg tegen iemand vooraf dat je zenuwachtig bent. Deel dit gevoel en je zult merken dat de spanning acuut afneemt. Erken ook gewoon aan jezelf dat je het spannend vindt ‘verdorie, ik vind dit dus spannend!’

5) Ook het leren van spreek- en presentatievaardigheden vermindert absoluut onzekerheid. Kennis nemen van hoe je de dingen kunt doen en wat effecten zijn op je toehoorders, geeft je de mogelijkheid om met meer zekerheid keuzes te maken. Het kost je minder tijd en moeite om voor te bereiden en je kunt je meer ontspannen richten tot je publiek.

En als je werkelijk beschikbaar bent voor je toehoorders, zul je kunnen waarnemen dat ze in feite maar één wens hebben. Ook zij willen voor jou dat jij een goede presentatie neerzet! Maak gebruik van die steun.

Succes gewenst met jouw stappen om spreekangst te doorbreken.

Reacties op dit artikel zijn welkom.

Wil jij leren hoe om te gaan met spanning en angst voor groepen?
Ga naar Vrij Spreken in 5 Stappen zodat jij leert hoe je met de kortste route voor publiek kunt staan.

Spreekangst komt veel voor. Ik heb veel over angsten geleerd van angstcoach Noël Maasdam van www.angstcoach.nl
Spreekangst is vaak een uiting van een groter angstpatroon dat mensen zichzelf hebben aangeleerd. Herken jij jezelf als iemand die op meerdere gebieden in werk en/of leven angst ervaart, een fobie heeft ontwikkeld of zelfs een complexe angststoornis heeft? Kijk dan voor een oplossing op www.angstcoach.nl
Noël staat bekend om zijn hoge succesgraad bij zijn klanten in relatief korte trajecten.


2 reacties op Vijf manieren om spreekangst te verminderen

  1. Wim Beek zegt:

    Beste Lianne,

    Door jouw artikel voel ik me al veel beter over presenteren. Ik kijk uit naar je training!

    Vriendelijke groeten,

    Wim Beek

  2. Goede tips met sterke mix van verschillende technieken: aandacht/acceptatie/mindfulness (tip 1), cognitief (tip 2) en gewoon slim oefenen (tip 3 & 5)!